De komende jaren groeit de woningbouw in Nederland stevig door. Volgens het jaarlijkse Primos-rapport van ABF Research ligt de verwachting dat er tussen 2027 en 2030 jaarlijks tussen de 90.000 en 100.000 nieuwe woningen gebouwd worden.

In 2027 zal het tempo richting de 100.000 woningen per jaar stijgen. Deze bouwcijfers zijn cruciaal om het hardnekkige woningtekort op te lossen en de groeiende bevolking te huisvesten. Toch is er nog flink wat werk aan de winkel: een groot deel van de woningbouwplannen tot 2030 moet nog een vergunning krijgen. Bovendien moeten provincies vooruitkijken en plannen maken om ook ná 2030 zo’n 100.000 woningen per jaar te blijven realiseren.

Nederland heeft stevige inzet nodig om woningbouwdoelen te halen

De cijfers laten zien dat Nederland op koers ligt, maar zonder blijvende inzet van alle betrokken partijen gaat het niet lukken. Gemeenten, provincies, bouwbedrijven en het Rijk moeten blijven samenwerken om de afgesproken aantallen te halen. Minister Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening benadrukt het belang van stabiliteit en continuïteit in de woningbouw. De pas aangenomen Wet regie op de volkshuisvesting moet daar een belangrijke rol in spelen.

Ook de afspraken van de Woontop en het verminderen van belemmerende regels dragen bij. De minister is bovendien bezig om het makkelijker te maken om bestaande woningen beter te benutten. Zo kunnen bijvoorbeeld kamers verhuurd worden of woningen gesplitst worden, zodat er sneller extra woonruimte beschikbaar komt voor woningzoekenden.

Plancapaciteit ligt op 127%, maar vergunningen blijven cruciaal

Om ervoor te zorgen dat er genoeg woningen gebouwd kunnen worden, is er afgesproken dat de plancapaciteit 130% moet zijn van de daadwerkelijke behoefte. Dit vangt vertragingen en uitval van plannen op. Landelijk ligt de plancapaciteit nu op 127%, dus iets onder de afspraak. Voor de periode 2025 tot en met 2030 is er ruimte gepland voor ongeveer 930.400 woningen. Daar zit echter een addertje onder het gras: een groot deel van deze plannen heeft nog geen vergunning.

In gesprekken met de woondealregio’s staat dit punt dan ook hoog op de agenda. Vergunningen moeten sneller en efficiënter verleend worden, zodat de bouw niet stilvalt. Als dat lukt, kan het tempo van zo’n 100.000 woningen per jaar daadwerkelijk worden gehaald.

Blik op de lange termijn: plannen maken voor na 2030

Na 2030 daalt de plancapaciteit, wat op termijn een risico vormt voor de continuïteit van de woningbouw. Tussen 2025 en 2044 is er bruto plancapaciteit voor bijna 1,7 miljoen woningen. Om dit voldoende op peil te houden, moeten de woondeals geactualiseerd worden en zijn er zogeheten doorbraaklocaties aangewezen. Daarnaast wordt er gewerkt aan de vermindering van belemmerende regelgeving onder de noemer STOER (Sneller Toewerken naar Oplossingen en Effectieve Regels). Zo moeten alle partijen ervoor zorgen dat ook in de periode na 2030 voldoende nieuwe woningen gebouwd worden.

Bevolkingsgroei zorgt voor blijvende vraag naar woningen

Het woningtekort is nog steeds aanzienlijk en de komende jaren blijft de vraag naar nieuwe woningen groeien. Volgens de trendprognose van ABF Research neemt het aantal huishoudens in Nederland in de komende 15 jaar toe met 822.000, tot bijna 9,3 miljoen huishoudens in 2040. Die groei komt niet alleen door nieuwe gezinnen, maar vooral ook door demografische veranderingen.

De samenleving vergrijst en wordt diverser. Een groot deel van de groei bestaat uit oudere alleenstaanden en oudere paren, wat de vraag naar zorgwoningen en levensloopbestendige woningen vergroot. Daarnaast neemt het aantal alleenstaande huishoudens verder toe. Op dit moment telt Nederland al zo’n 3,4 miljoen alleenstaande huishoudens.

Ook opvallend is het aantal thuiswonende jongvolwassenen: maar liefst 60% van de thuiswonende 18-plussers is actief op zoek naar een woning. Die groep wordt groter doordat starters het lastiger hebben om een eigen huis te vinden. Het bouwen van voldoende en betaalbare starterswoningen is daarom essentieel.

Vergunningen en realisatie: van plan naar woning

Hoewel de vergunningverlening in 2024 positief was — er werden 94.000 vergunningen voor nieuwbouwwoningen verleend en nog eens 10.000 voor andere toevoegingen zoals transformaties — duurt het gemiddeld twee jaar voordat een vergunde woning daadwerkelijk is gebouwd. Niet alle vergunningen leiden ook tot daadwerkelijke bouw. In 2024 werden er uiteindelijk 82.000 woningen gerealiseerd, en voor 2025 wordt een vergelijkbaar aantal verwacht.

De uitdaging zit dus niet alleen in plannen maken, maar ook in het daadwerkelijk uitvoeren ervan. Elke schakel in het proces moet meewerken: van gemeenten die vergunningen afgeven tot bouwbedrijven die voldoende capaciteit en materialen hebben.

Samen bouwen aan de toekomst van Nederland

Met de cijfers uit het Primos-rapport en de afspraken uit de woondeals is helder dat er hard gewerkt wordt aan de woningbouw in Nederland. Maar om jaarlijks 90.000 tot 100.000 woningen te realiseren, is blijvende samenwerking en inzet nodig. Provincies, gemeenten, bouwers en het Rijk trekken samen op om het woningtekort aan te pakken.

Minister Keijzer vat het bondig samen: “We moeten zorgen voor stabiele woningbouw, duidelijke regels en voldoende plannen voor de toekomst. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat iedereen in Nederland een passende woning vindt.”