Op 10 oktober 2025 ondertekenden Nederland, 24 andere EU-lidstaten, Noorwegen en IJsland de zogenoemde Jutland-verklaring.

Met deze gezamenlijke verklaring spreken de landen af om kinderen beter te beschermen tegen de risico’s van het internet. Denk aan verslavende sociale media, misleidende verdienmodellen in games en een gebrek aan toezicht op digitale platforms. De landen roepen op tot een strengere handhaving van bestaande Europese wetten, zoals de Digital Services Act (DSA), en willen nieuwe regels die de digitale wereld veiliger maken voor jongeren.

De verklaring werd ondertekend tijdens de informele Telecomraad in Denemarken en vormt een duidelijk signaal: Europese landen trekken samen op om manipulatieve online technieken en oneerlijke geldtrucjes in games aan te pakken.

25 Europese landen zetten stap naar veiligere digitale jeugd

Bedrijven moeten verantwoordelijkheid nemen

Volgens staatssecretaris Eddie van Marum is het internet voor kinderen een plek vol kansen – om te leren, spelen en in contact te blijven met anderen. Toch ziet hij ook de schaduwzijde. “Online leren, ontspannen en contact maken is voor kinderen heel waardevol,” zegt Van Marum. “Maar we zien ook de keerzijde: pesten, schokkende beelden, ongewenste contacten en gezondheidsproblemen door te veel schermtijd. Daarom moeten bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen.”

De boodschap is duidelijk: sociale mediaplatforms, game-ontwikkelaars en andere digitale dienstverleners moeten hun producten zó ontwerpen dat kinderen veilig kunnen deelnemen aan de online wereld. Dat betekent niet alleen betere bescherming van persoonlijke gegevens, maar ook minder verslavende functies en eerlijkere verdienmodellen.

Verslavende functies zoals oneindig scrollen beperken

Een belangrijk speerpunt van de Jutland-verklaring is het tegengaan van verslavende ontwerptechnieken. Veel platforms maken gebruik van zogenoemde “infinite scroll” of automatisch afspelende video’s. Deze functies zijn ontworpen om gebruikers – vooral jongeren – zo lang mogelijk online te houden. Dat leidt tot overmatige schermtijd, vermoeidheid en concentratieproblemen.

De ondertekenende landen willen dat bedrijven verplicht worden om deze technieken te beperken of aan te passen voor minderjarige gebruikers. Digitale diensten moeten standaard zó zijn ingericht dat kinderen niet in verleiding worden gebracht om urenlang te blijven scrollen of klikken.

Manipulatieve geldtrucjes in videospellen onder vuur

Naast sociale media komen ook videospellen onder de loep te liggen. In veel populaire games worden kinderen geconfronteerd met zogenoemde “loot boxes”, in-game valuta en “pay-to-win”-systemen. Deze technieken maken gebruik van psychologische trucs die spelers aanzetten om geld uit te geven – vaak zonder dat ze goed beseffen hoeveel.

Volgens de verklaring vormen dit soort verdienmodellen een risico op gokverslaving en financiële schade bij jongeren. De EU-landen willen daarom strengere regels om deze praktijken te beperken. Gamebedrijven moeten transparanter worden over kosten en kansen, en mogen kinderen niet langer misleiden met manipulatieve marketing of “toevalselementen” die lijken op gokken.

Betrouwbare en privacyvriendelijke leeftijdsverificatie

Een ander belangrijk punt in de Jutland-verklaring is leeftijdsverificatie. Als er grote risico’s zijn voor kinderen, kan het controleren van de leeftijd van gebruikers helpen om hen beter te beschermen. Maar dat moet wel op een veilige en privacyvriendelijke manier gebeuren.

De landen benadrukken dat leeftijdsverificatie nooit verder mag gaan dan nodig is. Alleen bij diensten waar de risico’s echt hoog zijn – zoals online gokken of alcoholverkoop – is een verplichte leeftijdscontrole gerechtvaardigd. Daarbij moet de privacy van gebruikers altijd vooropstaan.

Het doel is om een balans te vinden tussen bescherming en vrijheid. Kinderen moeten veilig kunnen spelen en leren, zonder dat hun persoonlijke gegevens onnodig worden verzameld of gedeeld.

Handhaving van bestaande Europese regels

De ondertekenaars van de Jutland-verklaring vinden dat er al veel goede regels bestaan, maar dat de handhaving beter moet. De Digital Services Act (DSA) is een belangrijk instrument dat grote online platforms verplicht om maatregelen te nemen tegen schadelijke content en misleiding.

Nederland wil, samen met andere lidstaten, dat deze wet strenger wordt toegepast. Dat betekent dat toezichthouders meer bevoegdheden moeten krijgen en dat bedrijven die zich niet aan de regels houden, flinke boetes riskeren.

De Europese Commissie heeft in juli 2025 bovendien richtsnoeren voor de bescherming van kinderen vastgesteld. Deze verplichten platforms om specifieke maatregelen te nemen voor de veiligheid en privacy van jongeren. Nederland ondersteunt deze aanpak volledig en wil dat de regels in alle lidstaten consequent worden toegepast.

Samen werken aan een veilige digitale toekomst

De ondertekening van de Jutland-verklaring is meer dan een symbolische stap. Het is een gezamenlijk Europees initiatief om kinderen te beschermen tegen de gevaren van de digitale wereld. Van verslavende ontwerptrucs tot misleidende geldsystemen in games: de boodschap is helder – kinderen horen online veilig te zijn.

Voor Van Marum en zijn Europese collega’s is de missie duidelijk. Bedrijven moeten verantwoordelijkheid nemen, ouders moeten worden ondersteund en overheden moeten zorgen dat regels ook echt worden nageleefd. Alleen zo kan de digitale wereld een plek zijn waar kinderen kunnen leren, ontdekken en plezier hebben, zonder dat hun gezondheid of privacy in gevaar komt.

Conclusie: een krachtig signaal voor kinderveiligheid online

Met de Jutland-verklaring laat Europa zien dat het digitale welzijn van kinderen serieus wordt genomen. De gezamenlijke inzet van 25 EU-lidstaten, Noorwegen en IJsland stuurt een krachtig signaal naar de techwereld: winst mag nooit belangrijker zijn dan de veiligheid van jongeren.

Door samen te werken aan strengere regels, eerlijke ontwerprichtlijnen en transparante verdienmodellen zet Europa een belangrijke stap richting een gezondere, eerlijkere en veiligere online omgeving voor kinderen.