Zodra de temperatuur in Nederland een paar dagen boven de de 25 graden uitkomt, lijkt het alsof half bestuurlijk Nederland spontaan in paniek raakt.

De ventilatoren draaien overuren, nieuwslezers praten alsof de Sahara onderweg is naar Utrecht en overal duiken waarschuwingen op. Het ene hitteplan na het andere verschijnt in de media. Alsof een beetje zon tegenwoordig een nationaal noodgeval is. Ondertussen zit een gemiddelde Nederlander gewoon in de tuin met een glas koud drinken te genieten van het mooieweer dat hij de rest van het jaar zo mist.

De jaarlijkse zomerse paniek

Het blijft een bijzonder fenomeen. Acht maanden lang moppert iedereen over regen, wind en grijze luchten. Maar zodra de zon eindelijk besluit zich een weekje te laten zien, schieten instanties direct in de hoogste staat van paraatheid. Er komen waarschuwingen voor uitdroging, tips over schaduw en uitgebreide uitleg over het drinken van water. Alsof volwassen mensen ineens vergeten hoe een glas kraanwater werkt.

Hij kijkt daar met lichte verbazing naar. Natuurlijk begrijpt hij dat ouderen en kwetsbare mensen extra moeten opletten tijdens extreme hitte. Dat is logisch. Maar soms lijkt het alsof het hele land collectief behandeld wordt alsof niemand meer zelfstandig kan nadenken. Dat gevoel van betuttelen hangt steeds vaker in de lucht zodra het kwik stijgt.

Het mooieweer is eindelijk terug

Na maanden van natte sokken, fietsen tegen de wind in en barbecueplannen die letterlijk in het water vallen, is een zonnige periode juist iets om blij van te worden. Het mooieweer zorgt voor volle terrassen, lachende gezichten en parken die ineens weer leven krijgen. Mensen smeren zich in, trekken luchtige kleding aan en proberen zoveel mogelijk zonuren mee te pakken voordat de herfst alweer om de hoek staat.

Hij begrijpt die haast wel. In Nederland weet niemand hoe lang het duurt. Vandaag zit men nog buiten tot laat in de avond, morgen loopt iedereen alweer met een regenjas en een chagrijnig gezicht door de supermarkt. Juist daarom wil men genieten van die paar warme dagen.

En eerlijk is eerlijk: Nederlanders zijn best goed in aanpassen. Zodra het warm wordt, verschijnen overal opblaasbadjes in voortuinen waar eigenlijk alleen ruimte is voor een kliko. Supermarkten verkopen ineens gigantische hoeveelheden ijsjes en elke buurman verandert spontaan in een grillmeester met iets te veel vertrouwen in zijn barbecuekunsten.

Het hitteplan slaat soms door

Natuurlijk heeft een hitteplan een functie. Het is verstandig dat zorginstellingen alert zijn en dat kwetsbare groepen bescherming krijgen tijdens extreme temperaturen. Niemand wil onderschatten dat hitte gevaarlijk kan zijn. Maar soms krijgt hij het idee dat de waarschuwingen vooral bedoeld zijn om elke mogelijke verantwoordelijkheid bij instanties weg te halen.

Op radio en televisie klinken adviezen die behoorlijk vanzelfsprekend zijn. Drink voldoende water. Zoek schaduw op. Ga niet urenlang hardlopen midden op de dag in een zwart trainingspak. Het zijn adviezen waarvan hij denkt dat de meeste mensen daar zonder landelijke campagne ook wel achter zouden komen.

Het gevoel van betuttelen ontstaat vooral doordat de toon vaak klinkt alsof burgers compleet hulpeloos zijn. Alsof iemand zonder pushmelding direct besluit om drie uur lang in een winterjas op het asfalt te gaan liggen bakken.

Nederlanders blijven toch eigenwijs

Ondanks alle waarschuwingen doen Nederlanders uiteindelijk toch waar ze zelf zin in hebben. Dat is misschien maar goed ook. Zodra het mooieweer doorbreekt, stromen stranden, parken en terrassen vol. Mensen willen buiten zijn, vrienden zien en genieten van de zomer zolang het kan.

Hij ziet daarin ook iets typisch Nederlands. Er wordt geklaagd over de hitte terwijl men tegelijkertijd weigert naar binnen te gaan. Op een terras hoor je iemand zeggen dat het “niet te doen warm” is, terwijl diezelfde persoon net een tweede rosé bestelt in de volle zon.

Dat contrast maakt zomers hier eigenlijk best grappig. Men wil zon, maar niet te veel. Warmte, maar het moet wel comfortabel blijven. Iedereen verlangt naar vakantiegevoel, maar zodra het echt tropisch wordt, begint het collectieve puffen en steunen.

Geniet zolang het duurt

Misschien is dat uiteindelijk de beste instelling tijdens warme dagen: gewoon een beetje relativeren. Niet elke zonnige week hoeft behandeld te worden alsof Nederland verandert in een woestijngebied. Soms mag mooiweer gewoon mooiweer zijn.

Hij kiest er liever voor om te genieten van lange zomeravonden, koude drankjes en spontane barbecue-uitnodigingen van buren die hij de rest van het jaar nauwelijks spreekt. Want voor je het weet, staat iedereen weer rillend bij de bushalte terwijl de regen horizontaal over straat vliegt.

Een beetje gezond verstand blijft natuurlijk belangrijk. Drink water, smeer zonnebrand en let op elkaar. Maar er is niets mis mee om ondertussen gewoon blij te zijn met de zon. Het leven wordt al serieus genoeg gemaakt.

Dus terwijl het volgende hitteplan alweer klaarstaat en nieuwslezers spreken over “extreme omstandigheden”, zet hij gewoon een stoel in de tuin. Want zolang het mooieweer duurt, kan men er maar beter van genieten.