Traditionele technieken, bijzondere materialen en creatieve ideeën brengen het vakmanschap tussen Loire-Atlantique en Baskenland tot leven

Naarden, 29 oktober 2026 – Wat hebben een mes met een handvat van donker eikenhout, een tas van een afgedankt zeil en een handgemaakt surfboard met elkaar gemeen? Ze vertellen het verhaal van de Franse Atlantische kust en van mensen die het landschap, de natuurlijke grondstoffen en de tradities uit hun omgeving in hun werk verwerken. Over een afstand van zo’n 1.200 kilometer, tussen Loire-Atlantique en Baskenland, is dit vakmanschap te ontdekken in werkplaatsen en ateliers. Een reis van noord naar zuid langs zes plekken waar bijzondere producten ontstaan uit de eigenheid van de regio.

Authentieke ambachten aan de Franse Atlantische Kust

Loire-Atlantique: Duizenden jaren in het veen, nu in de messenmakerij

Diep in de veengebieden van de Brière ligt een bijzondere grondstof verborgen: morta. Dit is eikenhout dat duizenden jaren in het veen bewaard is gebleven en door die lange opslag zijn kenmerkende donkere kleur heeft gekregen. In het atelier JHP van Jean-Henri Pagnon, vlak bij Saint-Nazaire, wordt dit eeuwenoude hout opgegraven en onder meer verwerkt tot handvatten voor handgemaakte messen. Ook Hélène Pagnon, de vrouw van de messenmaker, werkt in hetzelfde atelier met dit bijzondere materiaal. Zij maakt er sieraden van morta van. Zo bevat ieder stuk niet alleen het vakmanschap van de makers, maar letterlijk ook een stukje van het landschap van de Brière.

Foto links en midden Morta messen Erwan Balança; / Morta sieraden Maelwenn-Leduc

Vendée: Een dorp vol ateliers

In Sallertaine in het Marais Breton Vendéen draait alles om ambacht en creativiteit. Het dorp, bekroond met het label ‘Ville & Métiers d’Art’, is de thuisbasis van talrijke ambachtslieden en kunstenaars. Van glasblazers en keramisten tot sieradenontwerpers, leerbewerkers en houtsnijders: hier komen uiteenlopende ambachten samen.

In de Ateliers Phil de Verre kunnen bezoekers bijvoorbeeld zien hoe glas bij een temperatuur van ongeveer 1.400 graden wordt verwerkt tot humoristische figuren en dieren, geïnspireerd op de wereld van cartoons. Émilie Massonnet richt zich in haar atelier Mille Brindilles op manden vlechten, een ambacht dat in Frankrijk steeds zeldzamer wordt. Ze werkt met wilgentenen, rotan en andere natuurlijke materialen en combineert die met drijfhout, leer of mineralen tot uiteenlopende creaties.

Wie door Sallertaine wandelt, maakt zo kennis met verschillende traditionele ambachten en kan de makers van dichtbij aan het werk zien.

Foto links: Glasbewerking Ocean Production; Foto midden en rechts Mille Brindilles Simon BOURCIER

Charente-Maritime: Een tweede leven voor zeilen en oesternetten

Wat gebeurt er met een bootzeil wanneer het niet langer de Atlantische Oceaan op gaat? In La Rochelle kan het een tweede leven krijgen als tas. Het atelier Matlama verwerkt ongebruikelijke en bijzonder sterke materialen tot tassen, manden en accessoires. Daaronder vallen niet alleen afgedankte zeilen, maar ook zakken en netten die oorspronkelijk werden gebruikt in de oesterteelt. Materialen die nauw verbonden zijn met het leven aan de kust, krijgen zo een nieuwe bestemming.

Dat ook oesters zelf tot nieuwe ideeën inspireren, blijkt uit een ander voorbeeld uit de Charente-Maritime. De Savonnerie Bulles d’Oré gebruikt oesterschelpen bij de productie van zeep.

Atelier Matlama Les Conteurs

Gironde: De boten van de baai van Arcachon

Wat de gondel is voor Venetië, is de pinasse voor de baai van Arcachon. Deze lange, smalle houten boten werden oorspronkelijk gebruikt voor de visserij en de oesterteelt en maken al generaties lang deel uit van het leven in de baai.

Een van de plekken waar deze regionale traditie van botenbouw in ere wordt gehouden, is de scheepswerf Dubourdieu. Hier worden de karakteristieke boten van het Bassin nog altijd met de hand gebouwd. De voormalige werkboten van vissers en oesterkwekers hebben inmiddels ook hun weg gevonden naar de pleziervaart. Hun herkenbare silhouet blijft echter onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis en het maritieme erfgoed van het Bassin d’Arcachon.

Botenbouw en vaart; Werf Dubourdieux; Foto links en rechts Vacheron; Foto midden Karine Medina

Les Landes: Handwerk voor de volgende golf

Verder naar het zuiden bepaalt de Atlantische Oceaan niet alleen het landschap, maar ook de levensstijl. Les Landes behoort tot de bekendste surfregio’s van Europa. En waar gesurft wordt, worden ook surfboards gemaakt. Bij Escoda Surfboards worden surfboards met de hand vervaardigd en vormgegeven, op maat en met oog voor detail. Hier komt traditioneel vakmanschap samen met de moderne surfcultuur van de Franse Atlantische kust.

Hoe sterk producten en landschap in deze regio met elkaar verweven zijn, blijkt ook uit de wijnbouw. Rond Capbreton groeien op zandgronden, omgeven door de zilte zeewind, de druiven voor de traditionele Vins des Sables. Een van de wijnhuizen die deze bijzondere wijntraditie voortzetten, is Domaine de la Pointe. Vlak achter de duinen, aan de Atlantische kust, produceert het domein de Vin des Sables de Capbreton.

Fotos links Escoda Surfboards, Olivier Drezen; Fotos rechts Vins des Sables F. Makhlouf

Baskenland: Een stukje Baskische identiteit in de hand

Aan het zuidelijke einde van de reis voert de route naar Larressore, niet ver van Espelette. Hier wordt bij Ainciart Bergara de Makhila gemaakt. Deze traditionele Baskische wandelstok is veel meer dan een praktisch hulpmiddel voor wandelingen. De productie omvat talrijke bewerkingsstappen en berust op ambachtelijke kennis die al generaties lang wordt doorgegeven. Daarmee is de Makhila uitgegroeid tot een symbool van de Baskische cultuur.

Tegelijkertijd blijft het regionale vakmanschap zich ontwikkelen. In het nabijgelegen Anglet maakt NOTOX duurzame surfboards, waarbij onder meer moderne composietmaterialen worden gebruikt. Traditioneel vakmanschap en hedendaagse surfcultuur liggen in Baskenland zo slechts enkele kilometers uit elkaar.

De Makhila Adrien Basse-Cathalinat; Notox Surfboards Dario Tonini

Van het landschap naar het atelier

Veen, moerasland, zee, dennenbos of de golven van de Atlantische Oceaan: langs de Franse Atlantische kust bepaalt de omgeving al generaties lang waarmee en hoe mensen werken. Sommige technieken worden al eeuwenlang doorgegeven, terwijl andere voortkomen uit de hedendaagse levensstijl aan de kust.

Wat deze plekken met elkaar gemeen hebben, is dat reizigers er vaak niet alleen het eindproduct kunnen ontdekken, maar ook kennis kunnen maken met de makers en de verhalen achter hun werk.

Meer informatie over de Franse Atlantische Kust:

• Website: www.atlantischekustfrankrijk.nl
• Facebook: www.facebook.com/AtlantischeKustFrankrijk
• Instagram: www.instagram.com/atlantischekustfrankrijk