Het is meestal rood, heeft een iconisch bloemenpatroon en schopte het van de Zweedse souvenirwinkels tot in Brussel: het Dala-paard (Dalahäst).

Het bekendste symbool van Zweden heeft nu officieel een beschermde geografische aanduiding van de Europese Unie gekregen. Daarmee treedt het ambachtsproduct in de voetsporen van culinaire klassiekers zoals champagne en Parmaham en wordt gegarandeerd dat achter dit beroemde souvenir ook echt de eeuwenoude ambachtelijke traditie uit Dalarna schuilgaat.

Stockholm, november 2026, Wat voor champagne uit de Franse Champagnestreek en Parmaham uit het Italiaanse Parma geldt, geldt nu dus ook voor het Zweedse houten paard. Vanaf nu mag een Dala-paard alleen onder de beschermde benaming worden verkocht als het voldoet aan strenge eisen rond herkomst en vervaardiging.

Echt Zweeds, nu EU-beschermd: het Dala-paard uit Dalarna. Foto: Amanda Westerbom/imagebank.sweden.se

De bescherming geldt in de hele EU, inclusief de online handel, en moet voorkomen dat imitaties profiteren van de bekendheid van het origineel. De registratie werd aangevraagd door twee traditionele fabrikanten uit Dalarna: Grannas A. Olsson Hemslöjd en Nils Olsson Dalahästar. Zij krijgen geen alleenrecht; ook andere makers mogen de naam gebruiken zolang ze de eeuwenoude ambachtstraditie uit de regio respecteren.

Van kinderspeelgoed tot Zweeds icoon

De geschiedenis van het Dala-paard gaat eeuwen terug. In de dorpen rond het Zweedse Mora sneden inwoners kleine houten paardjes als speelgoed voor hun kinderen. De kenmerkende, kleurrijke beschildering vloeit voort uit de regionale volkskunst, met name de florale Kurbits-patronen die ook op meubels en muren werden aangebracht.

In 1939 beleefde het houten paardje zijn internationale doorbraak tijdens de Wereldtentoonstelling in New York, waar een reusachtig rood exemplaar voor het Zweedse paviljoen schitterde. Tegenwoordig geldt het Dala-paard wereldwijd als een van de meest klassieke Zweedse souvenirs.

Ambacht in plaats van massaproductie

Als je nieuwsgierig bent naar het ambacht achter het door de EU beschermde Dala-paard, kun je het hele jaar door een bezoek brengen aan de makers in Dalarna en het productieproces van dichtbij meemaken. In het kleine dorpje Nusnäs, net buiten Mora, leeft de eeuwenoude ambachtelijke traditie voort. Hier worden de klassieke Dala-paardjes nog steeds met de hand gesneden en beschilderd. Bij Nils Olsson Dalahästar kun je ook zelf een Dala-paard beschilderen. Hier is ruimte voor zowel traditionele kurbits-patronen als je eigen creatieve ideeën, zodat je je persoonlijke stempel op een Dala-paard kunt drukken. Een automatische EU-bescherming voor je eigen kunstwerk zit er echter niet bij.

Er zijn genoeg mogelijkheden om het Dala-paard ook buiten de traditionele werkplaatsen te ontdekken. In Falun vind je het Dalarnas museum, waar ’s werelds grootste collectie Dala-paarden te zien is. En voor wie het Dala-paard in een iets groter formaat wil beleven, staat ’s werelds grootste Dala-paard in Avesta te wachten, dat is maar liefst 13 meter hoog.

Ga voor meer informatie over Dalarna naar: www.visitdalarna.se/en