Het kabinet trekt de portemonnee en dat is dit keer geen symbolisch muntje uit de broekzak. Met een investering van zo’n 200 miljoen euro wil de overheid ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen gezond de AOW-leeftijd halen.

En ja, dat is hard nodig, zeker voor mensen met zwaar werk. De man die dit opschrijft ziet het al voor zich: jarenlang sjouwen, tillen en buffelen om daarna strompelend van het pensioen te “genieten” is natuurlijk niet de bedoeling. Daarom slaan het kabinet, werkgevers en werknemers de handen ineen om werk lichter, slimmer en duurzamer te maken richting 2030.

Gezond werken tot aan de AOW-leeftijd

Het doel is helder: mensen moeten niet alleen werken tot hun pensioen, maar dat ook een beetje fatsoenlijk kunnen doen. Voor veel werknemers is doorwerken tot de AOW-leeftijd prima te doen, mits er goede omstandigheden zijn. Maar voor mensen met zwaar fysiek of mentaal belastend werk ligt dat anders. Denk aan bouwvakkers, zorgmedewerkers en productiemedewerkers. Juist voor hen vraagt gezond doorwerken extra aandacht, innovatie en soms gewoon een slimme oplossing met een stekker eraan.

Minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid benadrukt dat punt. Na een leven lang werken moet je niet eindigen met een verzameling pijnlijke knieën en een abonnement bij de fysio. Gezond het pensioen halen is geen luxe, maar een logisch doel. Samen met werkgevers- en werknemersorganisaties wil het kabinet daar de komende jaren stevig op inzetten.

Investeringen in zwaar werk en duurzame inzetbaarheid

Tot en met 2030 wordt ongeveer 200 miljoen euro ingezet voor projecten die bijdragen aan duurzame inzetbaarheid. Dat klinkt misschien als een beleidswoord, maar het komt neer op één ding: zorgen dat mensen hun werk langer, gezonder en met iets minder gescheld op maandagochtend kunnen doen. De investering is bedoeld voor concrete projecten en innovaties die zwaar werk voorkomen of verlichten.

Het geld komt beschikbaar voor samenwerkingsverbanden tussen bedrijven, sectoren en vooral het mkb. Juist kleinere bedrijven hebben vaak goede ideeën, maar niet altijd de middelen om die uit te voeren. Met subsidies kunnen zij projecten starten die bijvoorbeeld fysieke belasting verminderen, werkprocessen slimmer inrichten of nieuwe technologie toepassen.

Zwaar werk voorkomen en verlichten in de praktijk

Een belangrijk onderdeel van de aanpak is het voorkomen en verlichten van zwaar werk. Dat begint bij slimmer werken. Denk aan hulpmiddelen die tillen verminderen, robots die het zware sjouwwerk overnemen of aanpassingen in roosters waardoor herstel mogelijk blijft. De man die dit schrijft weet: een slimme kar of exoskelet kan soms meer doen dan tien motivatiespeeches.

Daarnaast investeert het kabinet in het onderzoeks- en innovatiecentrum FRAIM, onderdeel van de TU Delft. Dit centrum helpt mkb-bedrijven via innovatielabs bij het ontwikkelen en verspreiden van oplossingen die zwaar fysiek werk minder belastend maken. Geen theoretisch geneuzel, maar praktische innovaties die daadwerkelijk op de werkvloer landen.

Kennis delen tussen wetenschap en werkvloer

Niet alle oplossingen hoeven nieuw te zijn. Soms is de kennis er al, maar ligt die stof te happen in een rapport. Daarom komt er ook geld beschikbaar voor projecten die bestaande wetenschappelijke kennis of praktijkervaring rondom zwaar werk verder ontwikkelen en toepasbaar maken voor andere sectoren. Wat werkt in de bouw, kan misschien ook werken in de logistiek of industrie.

Vakbonden, werkgevers en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaan samen invulling geven aan deze kennisdeling. Het idee is simpel: leer van elkaar, steel goede ideeën met trots en pas ze toe waar het kan. Zo hoeft niet elke sector het wiel opnieuw uit te vinden.

Expertisecentrum zwaar werk bij TNO

Als klap op de vuurpijl realiseert TNO een expertisecentrum zwaar werk. Dit centrum richt zich op het verzamelen, ontwikkelen en delen van kennis over zwaar werk, de Regeling vervroegde uittreding (RVU) en duurzame inzetbaarheid. Het wordt een soort centrale plek waar beleid, praktijk en onderzoek samenkomen.

Binnen dit expertisecentrum komt ook een kennisprogramma dat sectoren en organisaties helpt bij het maken van onderbouwde keuzes. Niet op gevoel, maar op feiten. Dat scheelt een hoop discussie bij de koffieautomaat en zorgt voor maatregelen die echt effect hebben.

Van pensioenakkoord naar nieuwe afspraken

De investering bouwt voort op eerdere afspraken. In het pensioenakkoord van 2019 werd al 1 miljard euro gereserveerd om mensen gezond hun pensioen te laten halen. Dit geld werd tot en met 2025 ingezet via de Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden (MDIEU). Veel sectoren hebben daar al gebruik van gemaakt.

In het akkoord ‘Gezond naar het pensioen’ uit oktober 2024 is afgesproken dat de resterende middelen uit dit budget worden ingezet voor nieuwe projecten rondom zwaar werk. Naar verwachting blijft er ongeveer 200 miljoen euro over om tot en met 2030 te investeren. Bij de Voorjaarsnota wordt definitief besloten over de exacte inzet, maar de richting is duidelijk.

Gezond naar het pensioen als gezamenlijke missie

Gezond naar het pensioen gaan is geen solo-actie. Het vraagt samenwerking tussen overheid, werkgevers en werknemers. Met deze investering zet het kabinet een stevige stap om zwaar werk lichter te maken en duurzame inzetbaarheid te bevorderen. De man die dit verhaal afrondt denkt: als mensen na hun pensioen nog energie hebben om hun kleinkinderen achterna te zitten of eindelijk die camperreis te maken, dan is deze investering meer dan geslaagd. En eerlijk is eerlijk, dat klinkt als geld dat goed besteed is.