De regels rondom integriteit binnen de overheid worden steeds scherper. Vanaf 1 juli 2026 geldt dat de VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies wordt bij het Openbaar Ministerie (OM).
Dat betekent dat voor meer medewerkers niet alleen wordt gekeken naar een eventueel strafblad, maar ook naar relevante politiegegevens. Voor organisaties die veel waarde hechten aan betrouwbaarheid en veiligheid is dat een belangrijke ontwikkeling. En laten we eerlijk zijn: als iemand toegang heeft tot gevoelige informatie, dan wil niemand dat de screening voelt alsof hij een wachtwoord controleert met slechts één letter. De uitbreiding van de VOG P moet zorgen voor een completer beeld van de integriteit van medewerkers binnen het OM.
Wat houdt een VOG politiegegevens precies in?
Een Verklaring Omtrent het Gedrag politiegegevens, oftewel VOG P, gaat verder dan de reguliere VOG. Bij een standaard VOG kijkt screeningsautoriteit Justis vooral naar justitiële gegevens, zoals veroordelingen en strafrechtelijke documentatie. Bij een VOG P worden daarnaast ook politiegegevens betrokken in de beoordeling. Zelfs wanneer iemand geen strafblad heeft, kunnen relevante politiegegevens meewegen in de beslissing om een verklaring wel of niet af te geven.
Deze vorm van screening is ontwikkeld voor functies waarbij een hoge mate van integriteit noodzakelijk is. Het doel is om integriteitsschendingen, misbruik van bevoegdheden en ongewenste beïnvloeding van publieke organisaties tegen te gaan.
VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies bij het OM
Het recente besluit van het ministerie van Justitie en Veiligheid zorgt ervoor dat de VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies wordt binnen het Openbaar Ministerie. De verplichting gold al voor diverse functies, maar wordt nu uitgebreid naar meerdere functiegroepen. Vanaf 1 juli 2026 moeten onder andere lijnmanagers, medewerkers beleid en advisering, medewerkers bedrijfsvoering, medewerkers kennis en onderzoek, project- en programmamanagers, trainees en stagiairs een VOG P kunnen overleggen.
Volgens de overheid gaat het om functies waarbij medewerkers toegang hebben tot gevoelige informatie of invloed kunnen uitoefenen op belangrijke processen. Daarom wordt een zwaardere screening noodzakelijk geacht.
Waarom wordt de screening uitgebreid?
De uitbreiding komt niet uit de lucht vallen. Overheidsorganisaties worden steeds vaker geconfronteerd met risico’s zoals ondermijning, georganiseerde criminaliteit en misbruik van vertrouwelijke gegevens. Een reguliere VOG biedt een belangrijke basiscontrole, maar geeft niet altijd een volledig beeld van mogelijke risico’s.
Door ook politiegegevens te raadplegen ontstaat een bredere screening. Hierdoor kan Justis beter beoordelen of iemand geschikt is voor een functie met een verhoogd integriteitsrisico. De maatregel sluit aan bij een bredere ontwikkeling waarbij verschillende overheidsdiensten gebruikmaken van de VOG P voor gevoelige functies.
Welke gevolgen heeft dit voor sollicitanten?
Voor sollicitanten betekent de nieuwe regeling dat zij rekening moeten houden met een uitgebreidere controleprocedure. Wie solliciteert naar een functie waarvoor de VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies geldt, krijgt automatisch een screening waarbij politiegegevens worden betrokken.
Dat betekent overigens niet dat iedere melding direct leidt tot een afwijzing. Justis beoordeelt altijd de relevantie van de beschikbare informatie in relatie tot de functie waarvoor de aanvraag wordt gedaan. De aard van de gegevens, de actualiteit en de mogelijke risico’s spelen daarbij een belangrijke rol.
Voor veel kandidaten zal de aanvraag zonder problemen verlopen. De maatregel is vooral bedoeld om functies met een verhoogd risico beter te beschermen tegen integriteitsproblemen.
Integriteit krijgt een steeds grotere rol
Dat de VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies wordt, past binnen een bredere trend. De afgelopen jaren is de VOG P al ingevoerd voor verschillende functies binnen onder meer de Douane, gemeenten, buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en forensische instellingen. Telkens staat dezelfde gedachte centraal: functies met veel verantwoordelijkheid vragen om een grondige screening.
Voor werkgevers biedt dit extra zekerheid. Voor burgers draagt het bij aan het vertrouwen dat gevoelige publieke taken worden uitgevoerd door mensen die zorgvuldig zijn gescreend. En hoewel niemand enthousiast wordt van extra papierwerk, is een grondige controle vaak prettiger dan achteraf ontdekken dat iemand met toegang tot vertrouwelijke informatie beter carrière had kunnen maken als beroepsgeheimenverzamelaar.
Wat betekent dit voor de toekomst?
De uitbreiding van de VOG P bij het Openbaar Ministerie laat zien dat integriteit steeds belangrijker wordt binnen de publieke sector. De verwachting is dat organisaties kritisch blijven kijken naar functies waarin medewerkers toegang hebben tot gevoelige informatie of belangrijke beslissingen nemen.
Met de invoering van de nieuwe regels per 1 juli 2026 wordt de VOG politiegegevens verplicht voor aanvullende functies een vast onderdeel van de screening voor een grotere groep OM-medewerkers. Daarmee wil de overheid de betrouwbaarheid van haar organisaties verder versterken en de risico’s op misbruik, beïnvloeding en integriteitsschendingen beperken.
Voor toekomstige medewerkers betekent dit vooral één ding: naast talent, kennis en ervaring wordt ook integriteit steeds nadrukkelijker onderdeel van de sollicitatieprocedure. En dat is uiteindelijk precies waar een organisatie als het Openbaar Ministerie op moet kunnen vertrouwen.
