In 2027 is het maar liefst duizend jaar geleden dat er in het Normandische Falaise een buitenechtelijk kind werd geboren dat later een belangrijke rol zou spelen in de Europese geschiedenis: Willem de Veroveraar.

Dat moet gevierd worden! Niet met beschuit met muisjes, maar met talloze evenementen, zoals concerten, exposities, licht- en geluidshows, theatervoorstellingen en sportevenementen. Dit MILLENIUM 2027 vindt niet alleen plaats in Normandië, maar betrekt ook andere Europese landen en gebieden erbij waarvan de geschiedenis sterk verweven is met die van de Noormannen, namelijk het Verenigd Koninkrijk, Ierland, de Kanaaleilanden, Vlaanderen, Noorwegen, Denemarken en Zuid-Italië. Hieronder zoomen wij in op Normandië

In 2027 viert Normandië de duizendste verjaardag van Willem de Veroveraar

Foto: Standbeeld van Willem de Veroveraar in Falaise Marie-Anaïs Thierry. – Credit: Marie-Anaïs Thierry

In de voetsporen van Willem de Veroveraar

Willem de Veroveraar heeft een flinke stempel gedrukt op Normandië, waar zijn aanwezigheid vandaag de dag nog altijd sterk voelbaar is. Om je in te kunnen leven in zijn bewogen leven en politieke carrière, nodigen wij je uit om in zijn voetsporen te treden.

Start daarbij in het Château de Falaise, de belangrijkste verblijfplaats van de hertogen van Normandië, waar Willem de Veroveraar rond 1027 is geboren. Aan de hand van tablets kun je precies zien hoe het er vroeger vanbinnen uit moet hebben gezien. Zo komen geschiedenis en moderne technologie samen.

Dertig kilometer verderop ligt de stad Caen, waar Willem de Veroveraar lange tijd zijn macht heeft gevestigd. In deze stad bouwde hij met zijn vrouw Mathilde van Vlaanderen twee kloostercomplexen: de Abbaye-aux-Hommes en de Abbaye-aux-Dames. Dit was mogelijk bedoeld als boetedoening, omdat de kerk hun huwelijk niet goedkeurde vanwege hun verwantschap (ze waren neef en nicht in de vijfde graad). Na zijn overlijden in 1087 in Rouen is Willem begraven in de mannenabdij. Mathilde is vier jaar eerder begraven in de vrouwenabdij.

Abbaye-aux-Dames, Caen Ibrahim Hendy – Credit: Ibrahim Hendy

Abbaye-aux-Hommes, Caen Coraline et Léo – Credit: Caroline et Léo

In het minder bekende Lillebonne vind je de overblijfselen van een hertogelijk kasteel waar Willem de Veroveraar in 1066 een Concilie hield en zijn veldtocht naar Engeland voorbereidde. Vanuit Dives-sur-Mer stak hij vervolgens het Kanaal over naar Engeland, waar de beslissende Slag bij Hastings zou plaatsvinden, waardoor hij op de Engelse troon belandde. Deze beroemde slag is als een soort stripverhaal met prachtig borduurwerk verbeeld in een wandtapijt van maar liefst 70 meter lang en 50 centimeter hoog. Vanwege een renovatie heeft het museum van Bayeux het wandtapijt tijdelijk uitgeleend aan het British Museum in Londen. In het najaar van 2027 verwacht het museum weer de deuren te openen voor publiek en zal het kunstwerk weer te bewonderen zijn op Franse bodem.

Detail van het wandtapijt van Bayeux Valentin Pacaut – The Explorers. – Credit: Valentin Pacaut – The Explorers

Evenementen in het kader van MILLENIUM 2027 in Normandië

Met de viering van de duizendste geboortedag van Willem de Veroveraar wordt er flink uitgepakt. Een uitgebreid evenementenprogramma staat op de planning, waarvan we een aantal highlights hieronder zullen toelichten.

• December 2026-december 2027: in de middeleeuwse Abbaye-aux-Dames in Caen organiseert de regio Normandië een expositie gewijd aan de Noormannen in de periode 911-1204, van de oprichting van het hertogdom tot aan de expansiedrift in Europa. Ook gaat de tentoonstelling in op de invloed die de Noormannen hebben gehad op cultureel gebied, zowel binnen hun rijk als daarbuiten.
• 20-27 februari 2027: de kloostertuinen van de Abbaye-aux-Dames in Caen vormen het decor van ‘Les Portes du Millenium’, een grote licht- en geluidshow die iedereen gratis kan bezoeken.
• April-december 2027: met hun sierlijke letters en kleurrijke illustraties zijn verluchte handschriften ware kunstwerken. Altijd al erachter willen komen hoe, door wie en met welke materialen ze werden gemaakt? Dat kan tijdens de rondreizende tentoonstelling Scriptoria. Centraal hierbij staan manuscripten die tussen 1000 en 1150 in Normandië zijn gemaakt, in de tijd van Willem de Veroveraar en zijn nakomelingen.

Middeleeuws dorp in Caen Ibrahim Hendy. – Credit: Ibrahim Hendy

• Mei-september 2027: in de lente- en zomermaanden is er elk weekend wel ergens in Normandië een festival, banket of ander middeleeuws evenement te vinden. Dorpen en historische plekken worden omgetoverd tot een vikingkampement of vormen het toneel van toernooien, zwaardgevechten, optredens met traditionele muziek en dans, markten met ambachtelijke producten, paardenshows, gekostumeerde optochten en nog veel meer.
• 11-27 juni 2027: ja je ziet het goed, een vloot van 30 à 40 Vikingschepen vaart langs de Normandische kust! Deze langschepen werden gebruikt bij plunder- en veroveringstochten en zijn door liefhebbers nagebouwd met traditionele technieken (of hierop geïnspireerd). De vloot vertrekt op 11 juni vanuit Hérouville-Saint-Clair en meert aan in Caen, Dives-sur-Mer, Honfleur, Rives-en-Seine en Duclair. Bij deze tussenstops zullen er verschillende activiteiten worden georganiseerd, zowel aan land als op het water. Naast het maritieme erfgoed en de geschiedenis van de Noormannen komen actuele kwesties aan bod, zoals klimaatverandering en de opwarming van het zeewater. Uiteindelijk komen de schepen aan in Rouen waar ze aansluiten bij de Armada. Dat wordt een prachtig gezicht!

Daarnaast gebeurt er veel op het gebied van dans, theater, muziek en zelfs sport: op 6 februari vindt de Défi Seine 2027 plaats, een internationale roeiwedstrijd van 6,4 kilometer in Rouen. Ook komt er volgend jaar een speciaal Gaelic Games-evenement in Le Havre.

Aan het werk in het Atelier Tapisserie Guillot Aubusson Pierre Galliot – Région Normandie. – Credit: Pierre Galliot – Région Normandie

Tot slot kijkt men reikhalzend uit naar de tentoonstelling rondom ‘het ontbrekende deel’ van het wandtapijt van Bayeux, ontworpen door kunstenares Hélène Delprat en vervaardigd door het Atelier Tapisserie Guillot Aubusson. Op deze scène is te zien hoe Willem de Veroveraar op 25 december 1066 in de Westminster Abbey van Londen wordt gekroond tot koning van Engeland. In dezelfde kerk zal het kunstwerk worden onthuld, maar uiteindelijk zal het te bewonderen zijn in het kasteel van Falaise.