Het kabinet heeft besloten een deel van de nieuwe zzp-wetgeving te schrappen om meer rust en duidelijkheid te creëren voor zelfstandigen en hun opdrachtgevers.

Het ging om een onderdeel van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Volgens minister Eddy van Aartsen zorgde dit specifieke deel juist voor onzekerheid op de markt. Door het te verwijderen wil het kabinet een stabieler ondernemersklimaat creëren voor de bijna 1,2 miljoen zzp’ers in Nederland. Tegelijkertijd wordt de weg vrijgemaakt voor een nieuwe wet: de Zelfstandigenwet, die de positie van zelfstandigen beter moet vastleggen.

Kabinet wil rust op de zzp-markt

De afgelopen jaren was er veel discussie over de positie van zelfstandigen zonder personeel. Vooral de vraag wanneer iemand echt ondernemer is en wanneer iemand eigenlijk werknemer zou moeten zijn, zorgde voor flink wat hoofdbrekens. Het kabinet had daarom het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) ingediend.

Een deel van dat voorstel moest verduidelijken hoe arbeidsrelaties beoordeeld moeten worden. In theorie een goed idee. In de praktijk leverde het vooral stress op bij bedrijven en freelancers. Opdrachtgevers werden voorzichtiger met het inhuren van zzp’ers en zelfstandigen vroegen zich af of hun opdrachten nog wel veilig waren.

De minister merkte dat het draagvlak voor dit deel van de wet ontbrak. Dat leidde tot onrust in de markt. Daarom besloot het kabinet om dit onderdeel simpelweg te schrappen. Soms is minder regelgeving namelijk precies wat nodig is om ondernemers weer een beetje lucht te geven.

Zelfstandigenwet moet nieuwe basis vormen

Het schrappen van het verduidelijkingsdeel betekent niet dat de overheid stilzit. Integendeel. Het kabinet wil juist sneller doorpakken met een nieuwe wet: de Zelfstandigenwet. Deze wet moet zelfstandigen eindelijk een duidelijkere positie in de wet geven. Want eerlijk is eerlijk: de regelgeving rondom zzp’ers is de afgelopen jaren behoorlijk ingewikkeld geworden. Zowel freelancers als opdrachtgevers moesten zich door een wirwar van regels worstelen. Met de Zelfstandigenwet wil het kabinet een stabieler juridisch kader creëren. Zelfstandigen krijgen meer erkenning als ondernemer en opdrachtgevers moeten beter weten waar ze aan toe zijn. Dat betekent minder grijze gebieden en hopelijk minder discussies met de Belastingdienst achteraf. De nieuwe wet is ook een belangrijke afspraak uit het coalitieakkoord van het huidige kabinet. De komende tijd wordt er daarom stevig doorgewerkt om deze wet verder uit te werken en uiteindelijk in te voeren.

Handhaving op schijnzelfstandigheid blijft bestaan

Hoewel het kabinet een deel van de nieuwe wetgeving schrapt, blijft de aanpak van schijnzelfstandigheid gewoon bestaan. Sinds 1 januari 2025 wordt hier namelijk weer volledig op gehandhaafd. Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand officieel als zzp’er werkt, maar in de praktijk eigenlijk een werknemer is. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin iemand structureel voor één opdrachtgever werkt, weinig vrijheid heeft en sterk lijkt op een gewone werknemer. Als de overheid vaststelt dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, kan dat flinke gevolgen hebben. De opdrachtgever moet dan alsnog loonheffingen betalen. Daarnaast kunnen er ook gevolgen zijn op het gebied van arbeidsrecht en pensioen. Voor bedrijven betekent dit dus dat ze nog steeds goed moeten opletten hoe ze samenwerken met zelfstandigen. Het schrappen van een deel van de wetgeving betekent dus niet dat de regels ineens verdwenen zijn.

Betere bescherming voor laagbetaalde zzp’ers

Naast het schrappen van een deel van het wetsvoorstel wil het kabinet juist wél tempo maken met een ander onderdeel van de wet. Het gaat om een regeling die laagbetaalde zzp’ers beter beschermt. Volgens het voorstel geldt er een zogenoemd rechtsvermoeden bij een uurtarief tot 38 euro (peildatum 1 januari 2026). Verdient een zzp’er minder dan dit bedrag, dan kan hij of zij makkelijker claimen dat er eigenlijk sprake is van een dienstverband. In dat geval ligt de bewijslast bij de opdrachtgever. Die moet dan aantonen dat de freelancer daadwerkelijk zelfstandig werkt. Lukt dat niet, dan wordt de arbeidsrelatie gezien als een arbeidsovereenkomst. Dat betekent dat de zelfstandige recht kan krijgen op dezelfde bescherming als werknemers in loondienst. Denk bijvoorbeeld aan loondoorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming en pensioenopbouw.

Wat dit betekent voor zzp’ers en opdrachtgevers

Voor zowel zelfstandigen als opdrachtgevers brengt het kabinetsbesluit vooral één belangrijk voordeel: duidelijkheid. De afgelopen jaren werden er veel plannen aangekondigd, aangepast of uitgesteld. Dat maakte het voor ondernemers lastig om vooruit te plannen. Door een deel van het wetsvoorstel te schrappen en tegelijkertijd te werken aan de Zelfstandigenwet, probeert het kabinet de situatie overzichtelijker te maken. Minder onzekerheid betekent namelijk dat bedrijven weer makkelijker opdrachten durven te geven. Voor zzp’ers zelf blijft het wel belangrijk om kritisch te kijken naar hun manier van werken. Wie echt zelfstandig werkt, hoeft zich meestal weinig zorgen te maken. Maar wie eigenlijk functioneert als werknemer, kan in de toekomst mogelijk alsnog te maken krijgen met andere regels.

De komende periode zal duidelijk worden hoe de Zelfstandigenwet er precies uit komt te zien. Eén ding is alvast zeker: de discussie over de positie van zzp’ers in Nederland is voorlopig nog niet helemaal afgerond. Maar met een beetje geluk wordt het in elk geval een stuk overzichtelijker, en dat scheelt weer een paar kopjes koffie stress per week.